بیماری دژنراتیو

بیماری دژنراتیو مفصلی

بيمارى دژنراتيو مفصلى يا استئوآرتريت (OA) اختلالى است که با زوال پيشرونده و کاهش غضروف مفصلى همراه با پروليفراسيون استخوان و بافت نرم جديد در مفصل مبتلا و اطراف آن مشخص مى‌گردد.

– OA اوليه (ايديوپاتيک): علت زمينه‌اى ندارد.

– OA ثانويه: عامل زمينه‌سازى مثل تروما، استرس مکرر (شغلي، ورزش)، اختلال مادرزادي، اختلال متابوليک يا بيمارى‌هاى ديگر استخوانى / مفصلى وجود دارد.

– OA اروزيو: اصطلاحى است که اغلب براى بيماران مبتلا به استئوآرتريت DIP/PIP دست همراه با شواهد سينوويت و اروزيون‌هاى مرکزى سطح مفصلى در راديوگرافى به‌کار مى‌رود.
• ارزیابی
• پاتوژنز
• تشخیص
• تشخیص افتراقی
• تظاهرات بالینی
• درمان
• علائم
• معاینات بالینی
پاتوژنز

تغييرات اوليه در غضروف شروع مى‌شود و به‌صورت تغييراتى در آرايش و اندازه فيبرهاى کلاژن است. پروتئازها موجب کاهش ماتريکس غضروف مى‌شوند. در ابتدا به‌صورت جبرانى سنتز پروتئوگليکان افزايش مى‌يابد ولى در نهايت کاهش مى‌يابد و موجب فقدان کل ضخامت غضروفى مى‌گردد.

تظاهرات بالينى

OA شايع‌ترين شکل بيمارى مفصلى است، تقريباً هر مفصلى را مى‌تواند درگير کند ولى معمولاً در مفاصل تحمل‌کننده وزن و پرکار مثل زانو، لگن، مهره‌ها و دست‌ها اتفاق مى‌افتد. در دست به‌طور تيپيک DIP، PIP يا اولين CMC (قاعده شست) مبتلا مى‌شود. درگيرى MCP نادر است.

علائم

– درد يک يا چند مفصل در موقع استفاده از آنها (درد در حالت استراحت و درد شبانه شيوع کمترى دارد)

– خشکى پس از استراحت يا خشکى صبحگاهى مى‌تواند رخ دهد ولى معمولاً کوتاه‌مدت (کمتر از ۳۰ دقيقه) است.

– کاهش حرکت مفصلى يا محدوديت عملکردي

– عدم ثبات مفصل

– دفرميتى مفصل

– کرپيتاسيون مفصل ( ‘صداى ترق و تروق’ )

معاينات بالينى

– منوآرتريت يا اليگو / پلى‌آرتريت غير قرينه مزمن

– تورم سفت يا استخوانى حاشيه مفصل مثل گره‌هاى هبردن (DIP) (Heberden’s Nodes دست) يا گروه‌هاى بوکارد (PIP) (Bouchard’s Nodes دست)

– امکان سينوويت خفيف همراه با افيوژن سرد وجود دارد ولى شايع نيست.

– کرپيتانس – صداى جيرجير يا ترق و تروق قابل سمع در حرکت فعال يا غير فعال مفصل

– دفرميتى – به‌عنوان مثال OA زانو مى‌تواند با درگيرى کمپارتمان‌هاى مديال، لاترال يا پاتلوفمورال باعث دفرميتى‌هاى واروس يا والگوس گردد.

– محدوديت حرکات مفصل – مثلاً محدوديت روتاسيون داخلى مفصل لگن

– مى‌توان اختلالات نورولوژيک عينى را درگيرى مهره‌ها مشاهده کرد (مى‌تواند ديسک‌هاى بين‌مهره‌اي، مفاصل آپوفيزيال و ليگامان‌هاى کنار مهره‌هاى را درگير کند).

ارزيابى

– معمولاً آزمايشات معمول طبيعى هستند.

– معمولاً ESR طبيعى است ولى ممکن است در بيمارانى که سينوويت دارند بالا باشد.

– فاکتور روماتوئيد و بررسى‌هاى ANA منفى هستند.

– مايع مفصلى کاهى‌رنگ است و ويسکوزيته خوبى دارد. WBC مايع مفصلى ۲۰۰/L است و درد آرتريت‌هاى ناشى از کريستال يا عفونت باارزش است.

– ممکن است در ابتدا راديوگرافى طبيعى باشد ولى با پيشرفت بيمارى باريک شدن فضاى مفصلي، اسکلروز استخوان زيرغضروفي، کيست‌هاى زير غضروفى و استئوفيت مشاهده گردد. اروزيون‌ها با موارد مشابه در آرتريت روماتوئيد يا پسورياتيک فرق مى‌کنند و به‌صورت زير غضروفى در طول قسمت مرکزى سطح مفصلى اتفاق مى‌افتند.

درمان

– آموزش بيماران، کاهش وزن، استفاده مناسب از عصا و وسايل کمکى ديگر، ورزش‌هاى ايزومتريک براى تقويت عضلات اطراف مفصل درگير.

– کرم کاپسايسين (Capsaicin) موضعى مى‌تواند در رفع درد دست يا زانو کمک کند.

– استامينوفن، ساليسيلات‌ها و NSAIDs. در موارد خطر توکسيستى گوارشي، NSAIDs اختصاصى COX-2 را در نظر بگيريد.

ترامادول (Tramadol) – در مواردى که NSAIDsها به ميزان کافى علائم را کنترل نمى‌کنند در نظر گرفته مى‌شود. اين دارو نوعى آگونيست اپيوئيد صناعى است و اعتياد به آن نگران‌کننده است.

– گلوکوکورتکيوئيدهاى داخل مفصلى – باعث رفع علائم مى‌شود ولى بايد به‌ندرت انجام شود زيرا اگر به دفعات انجام گيرد مى‌تواند کاهش غضروفى را تشديد کند.

– هيالورنين داخل مفصلى – در بيمارانى توصيه مى‌شود که به درمان غير داروئى و ضدٌ دردها پاسخ نداده‌اند. وقتى NSAIDsها ممنوعيت مصرف دارند يا مؤثر نباشند اين روش را در نظر مى‌گيرند.

– شستشوى مفصلي- روش تهاجمي. نقش آن در درمان هنوز نامعلوم است.

– گلوکزآمين و کندروئيتين – مؤثر بودن آنها اثبات نشده است.

– گلوکوکورتيکوئيدهاى سيستميک جائى در درمان OA ندارد.

– جراحى را در مواردى مى‌توان در نظر گرفت که بيمار درد مقاوم به درمان و کاهش عملکرد دارد و به درمان‌هاى ديگر پاسخ نمى‌دهد.

تشخيص

معمولاً براساس الگوى درگيرى مفصل، خصوصيات راديوگرافيک، تست‌هاى آزمايشگاهى طبيعى و يافته‌هاى مايع سينوويال اثبات مى‌گردد.

تشخيص افتراقى

تشخيص افتراقى استئونکروز، مفصل شارکوت، آرتريت روماتوئيد، آرتريت پسورياتيک، آرتريت‌هاى ناشى از کريستال.

 

 

 

جهت استفاده از خدمات گفتار درمانی و گفتار درمانی در منزلدر کلینیک گفتار درمانی یاس با شماره های زیر تماس بگیرید:

۰۲۱-۲۸۴۲۹۷۷۲

۰۹۱۲۹۳۴۶۰۶۳

۰۹۱۱۴۵۹۸۹۱۰

 

بهترین گفتار درمانی تهران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *